
Seensa
Nabi Muhammad (Sallallaahu Alayhii Wasallam) Ergamaa Rabbii ol-aanaa, namoota addunyaa hundaaf toltuu, araara, fi ifa Rabbii fidaniidha. Seenaa isaanii keessatti wantoota nama dinqisiisu heddu — dhaloota, jireenya, da’awaa, fi hojii isaanii hunda keessatti fakkeenya gaarii ta’aniiru.
Barreeffama kana keessatti, seenaa guutuu Nabii keenya Muhammad (SAW) akkaataa dhaloota isaanii irraa kaasee hanga du’a isaanii fi dhaala isaanii irratti bal’inaan ilaalla.
🕋 1️⃣ Dhaloota Nabi Muhammad (SAW)
Nabi Muhammad (SAW) bara 570 Milkiisa (A.D) magaalaa Makkaa keessatti dhalatan. Abbaan isaanii Abdullaah bin Abdu’l-Muṭṭalib, haati isaanii immoo Aaminah bint Wahab turte.
Abbaan isaanii du’anii isaanis utuu hin dhalatin. Kanaaf, yeroo dhalatan haati isaanii tokkittii isaaniiti. Akkuma dhalatan, maqaan isaanii “Muhammad” jedhamee moggaafame, hiikni isaa “Nama galateeffatamu” jechuudha.
🍼 2️⃣ Guddina Isaa fi Haala Jireenya Dargaggummaa
Yeroo xiqqoo ture haadha soorii isaanii, Haleemah As-Sa’diyyah, jalatti guddatan. Haleemah’n Nabicha guddisuun carraa fi barakaa guddaa argatte.
Waggaa ja’a booda haati isaanii Aaminah du’an, ergasii abbaa warraa isaanii Abdu’l-Muṭṭalib itti gaafatame. Garuu innis waggaa lama booda du’e, ergasii abbaan warraa isaanii Abuu Taalib isaan tiksu jalqabe.
Dargaggoo ta’ee, Nabichi (SAW) dhugaa, amanamummaa, fi qulqullina akkamiin beekaman! Namoonni "Al-Amiin" jechuun “Nama Amanamaa” jedhanii waaman.
💍 3️⃣ Fuudhaa fi Jireenya Khadijah (RA)
Nabichi (SAW) yeroo waggaa 25tti dubartii beekkamtuu fi daldaltuu guddoo, Khadijah bint Khuwaylid (RA) jedhamtu fuudhan.
Khadijah dubartii gammachuu, amanamoo fi kan Nabi Muhammad irratti amanu turte. Ishee qofaan duraan amanamtee, yeroo ergamummaa isaanii jalqabaniitti ishee duratti Islamitti seentee turte.
🌠 4️⃣ Ergama fi Wahiin Jalqabuu
Yeroo waggaa 40 gahanitti, Nabichi (SAW) godoo Hiraa jedhamu keessatti itti fufinsaan yaada fi tasgabbii barbaadaa turan. Achitti, Malaa’ikni Jibriil (AS) dhufee, jecha jalqabaa Qur’aanaa, “Iqra’ (Dubbisi)” jedhee isaanitti himan.
Kun ergamummaa isaanii jalqabaa ture. Haati manaa isaanii Khadijah’n isa jajjabeessite; Nabichi (SAW) ergamaa Rabbii ta’uu isaanii beeksisan.
🕋 5️⃣ Sochii Da’awaa fi Dhiibbaa Quraysh
Waa’ee Rabbii tokkicha (Tawhiid) barsiisuu jalqaban. Garuu, ummata Makkaa keessa warri Mushrikoota (warra sanamii waaqeffatan) morman.
Nabichi (SAW) fi sahaaboonni isaanii dhiphina, miidhaa, fi adabbii hedduu arkan. Haa ta’u malee, hanga bara 13 Makkaa keessa turanitti da’awaa isaanii hin dhaabin.
🕌 6️⃣ Hijraa Gara Madiinaa (Yathrib)

Yeroo miidhaan guddaan itti jabaate, Rabbii isaanii irraa ajaja argatanii gara Madiinaa (Yathrib) godaahan. Kunis seenaa Islaamaa keessatti Hijraa jedhamee yaadatama.

Madiinaa keessatti Nabichi mootummaa Islaamaa buusan, walqixxummaa, nagaa, fi shari’aa keessatti bu’uura tolchaniiru.
⚔️ 7️⃣ Waraana fi Ijaarsa Ummata Islaamaa





Madiinaa keessa yeroo jiran, Nabichi (SAW) waraana adda adda (Badar, Uhud, fi Khandaq) geggeessan.
Haa ta’u malee, kaayyoon isaanii tokkicha ture — nagaa fi haqaa dhaabu, hin ta’in loltummaa.
Akkuma yeroo darbe, ummanni heddu Islaamatti seenuu jalqabe. Nabichi (SAW) ummata isaanii walitti fidanii, haqa, jaalala fi araara barsiisan.
🕊️ 8️⃣ Fincila Makkaa fi Mo’ina
Bara 630 Milkiisa keessa Nabichi fi sahaaboonni isaanii gara Makkaa deebi’an. Akkuma seenan, namoota isaaniitti miidhaa geessisan hundaaf araara guutuu kennan.
Nabichi (SAW) Makkaa mo’atan, garuu gargar hin baane — akka ergamaa araaraa fi toltuu seenee ture.
💫 9️⃣ Du’aa fi Dhaala Nabii Muhammad (SAW)
Nabi Muhammad (SAW) bara 632 Milkiisa (A.D) keessatti du’an. Umriin isaanii waggaa 63 ture.
Duraan du’a isaaniitti, ummata isaanii islaama irratti jabeessan, jaalala, obsa, fi toltuu itti himan. Jecha isaanii dhumaa keessaa tokko:
“Salaata keessan hin dhiisinaa, ummata keessan irratti rahmata ta’aa.”
Du’aan isaanii immoo addunyaa gaddisiisee ture. Garuu, seenaa isaanii har’a illee akka ifa addunyaa nu ibsu itti fufa.
🌟 10️⃣ Dhaala fi Barnoota Isaanii
Nabi Muhammad (SAW) barnoota tokkicha addunyaa keessatti hafe —

- Tawhiid (Tokkummaa Rabbii)
- Araara fi Jaalala
- Walqixxummaa fi haqaa
- Hawaasa wal-deeggaraa
- Barnoota fi guddina ilma namaa
Islaamni isaan fidan, har’a miliyoona 1.8 ol addunyaa irratti hordoftoota qaba. Seenaa isaanii hundi, akka fakkeenya jireenya, hoggansa, fi rahmataatti ilaalama.
🌙 Xumura
Nabi Muhammad (SAW) Ergamaa Rabbii isa dhumaa, fakkeenya jireenya hundaati. Haqa, obsa, fi araara addunyaa barsiisan.
Seenaa isaanii barachuun, nama gara ifa fi toltuutti qajeelcha. Akka Qur’aanni jedhetti:
“Dhugumatti Ergamaan Rabbii keessan keessatti fakkeenya gaarii jira, namoota Rabbii sodaatanii fi Guyyaa Aakhiraa abdatan hundaaf.”
(Suuratu Al-Ahzaab: 21)
Your Heading

